و از اسحاق بن سويد آورده كه : يحيى بن يعمر و ابو فاخته دربارهء اين آيه با هم مذاكره كردند ، ابو فاخته گفت : سرآغاز سوره‌هاست ، و يحيى گفت : فرايض ، امر ، نهى ، و حلال مىباشد . و حاكم و غير او از ابن عباس آورده‌اند كه گفت : سه آيه از آخر سورة الانعام محكم است : ( قُلْ تَعالَوْا . . . ) « 1 » و دو آيهء پس از آن . و ابن ابى حاتم از جهت ديگرى از ابن عبّاس آورده كه دربارهء فرمودهء خداى تعالى : ( مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ ) گفت : از اينجا : ( قُلْ تَعالَوْا ) تا سه آيه ، و از اينجا : ( وَ قَضى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ) « 2 » تا سه آيه بعد از آن [ محكمات مىباشند ] . و عبد بن حميد از ضحّاك آورده ، گفت : محكمات آياتى هستند كه چيزى از آن نسخ نشده و متشابهات آنهايى كه نسخ شده باشند . و ابن ابى حاتم ، از مقاتل بن حيّان آورده كه گفت : متشابهات به‌طورىكه به ما رسيده : ( الم ) ، و ( المص ) ، و ( المر ) ، و ( الر ) مىباشد . ابن ابى حاتم گفته : و از عكرمه و قتاده و غير آنها روايت شده كه : محكم آن است كه بدان عمل مىشود ، و متشابه آن است كه به آن ايمان آورده شود ولى به آن عمل نگردد . فصل : اختلاف كرده‌اند : آيا متشابه چيزى است كه بتوان از آن مطلع شد ، يا جز خدا كسى نمىداند ؟ دو قول است كه منشأ آنها اختلاف دربارهء فرمودهء خداى تعالى : ( وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ ) « 3 » مىباشد كه آيا معطوف است و ( يقولون ) حال ، و يا مبتدا است و ( يقولون ) خبر آن ، و واو براى استيناف ؟ عدهء كمى قول اول را اختيار كرده‌اند

--> ( 1 ) . أنعام ، 151 تا 153 ( 2 ) . اسراء ، 23 تا 26 . ( 3 ) . آل عمران ، 7 در اصول كافى [ باب أنّ الرّاسخين فى العلم هم الائمّة عليهم السلام ] سه حديث آمده كه مضمون آنها اين است كه : « راسخون در علم پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و امامان معصوم پس از اويند » و لازمهء قول به اينكه تأويل قسمتى از آيات را جز خدا كسى نمىداند آن است كه آن آيات غير از تلاوت فايده‌اى ديگر نداشته باشند ، كه اين را نمىتوان پذيرفت ، و يا اينكه گمراهان و باطل‌جويان چون در پى تأويل آن برآيند و بر خلاف حقيقت توجيه كنند ، مىبايستى كسانى باشند كه آنها را رد نمايند ، و از گمراهى مردم جلوگيرى كنند ، و به دلايل ديگر عقلى و نقلى - كه در كتابهاى مربوطه بحث شده - تمام علماى شيعه و گروهى از أهل سنت قول أوّل را پذيرفته‌اند . - م .